NACH OSTEN

Maria Valdmaa, soprano/sopraan

Maurice Lammerts van Bueren, piano


It is the 19th of October, 1814. Franz Schubert, a distracted teenager living in Vienna, has just passed his teacher exam. For two years he has been composing songs, and that night he completes yet another : Gretchen am Spinnrade. Perhaps he draws the double barlines last, perhaps he sings it through once again, wildly enacting the anguish of the female psyche, or perhaps he just finishes it in haste and hurries off to ... ? Being in such a great hurry, could he have known that this song would mark the birth of German romantic Lied?

But while listening carefully to Gretchen’s song, it is evident that the wheel had already begun spinning. Many 18th-century songs

were entitled simply ‘Gedichte’ for voice and piano. Gluck rocked the boat a little by declaring that music composed in mixed structural forms was ancillary to poetic expression.This idea was warmly received by the North German songwriters J.F. Reichardt, J.A.P. Schulz and C.F. Zelter, as well as the renowned Swabian ballad composer J.R. Zumsteeg. Herder fostered the influence of primitive, national or traditional verse of all kinds; and the resulting art born of this movement proudly resonated throughout the entire German-speaking region east of Berlin, all the way to the Russian border.

Wat er vooraf ging aan de geboorte van het Duitse lied...

WENEN, 19 OKTOBER 1814. Franz Schubert, een verwarde tiener, is net geslaagd voor zijn lerarendiploma.Al twee jaar lang componeert hij liederen en op deze bewuste nacht voltooit hij wederom een nieuw lied: Gretchen am Spinnrade. Misschien zingt hij het nog eens door, zich hevig inlevend in de vrouwelijke psyche, misschien maakt hij het gehaast af en spoedt zich naar...? Zou hij, in al die haast, geweten hebben dat dit lied de geboorte van het Duitse romantische lied zou markeren?

Maar terwijl we luisteren naar Gretchens lied, is het goed om ons te realiseren dat het wiel al eerder begon te draaien. Veel 18e-eeuwse liederen werden simpelweg “gedichten” voor zang en piano genoemd. Gluck wakkerde het vuurtje aan door te beweren dat muziek, gecomponeerd in gemengde structurele vormen, ondergeschikt was aan de poëtische expressie. Dit idee werd met open armen verwelkomd door de Noordduitse liedschrijvers J.F. Reichardt, J.A.P. Schulz en C.F. Zelter, en ook de beroemde Zwabische ballade-componist J.R. Zumsteeg sloot zich hierbij aan.

De predikant Johann Gottfried Herder, ook wel gezien als de vader van de romantiek, koesterde de invloed van primitieve, nationale en traditionele verzen in alle soorten; en zo weerklonk de kunst die uit deze stroming voortvloeide trots in de gehele Duitstalige regio ten oosten van Berlijn, helemaal tot aan de Russische grens.


PROGRAM / PROGRAMMA

Several lieder by Franz Schubert (Gretchen am Spinnrade and the Migon Lieder amongst others) and Beethoven, and their precursors such as:

- Johann Friedrich Reichardt

- Johann Abraham Schulz

- Carl Friedrich Zelter (a.o. Rastlose Liebe)

- Johann Rudolf Zumsteeg

- J. de laTrobe

- August Heinrich von Weyrauch (noteably, Nach Osten, that was attributed for a long time to Schubert). 

The musicians will share some background information on the songs and the Early Romanticism during the concert. 

Diverse liederen van Franz Schubert (waaronder Gretchen am Spinnrade en de Mignon liederen) en Beethoven en hun voorlopers, zoals:

-Johann Friedrich Reichardt

- Johann Abraham Schulz

- Carl Friedrich Zelter (o.a. Rastlose Liebe)

- Johann Rudolf Zumsteeg

- J. de laTrobe

- August Heinrich von Weyrauch (o.a. Nach Osten, dat lange tijd ten onrechte werd toegeschreven aan Schubert)

De musici zullen het programma mondeling toelichten.


MARIA VALDMAA, soprano

Estonian soprano Maria Valdmaa has received wide acclaim as an interpreter of both early and contemporary music. She performs regularly across Europe and the USA, and has also appeared in China and South Korea. In 2014, she won the Michael Oliver Prize and the Audience Prize (Michael Normington Prize) at the Handel Singing Competition, London, and in 2013 she won second prize in the Premio Fatima Terzo baroque singing competition in Vicenza, Italy.

As a soloist she has sung under the baton of such well-respected musicians as Philippe Herreweghe,Tõnu Kaljuste,Thomas Zehetmair, Jos van Veldhoven, Roy Goodman and Richard Egarr. As a consort singer, she has worked with ensembles including Il Gardellino, Dunedin Consort,Vox Luminis, Nederlands Kamerkoor, Le Concert Étranger and Collegium 1704.

MARIA VALDMAA

De Estische sopraan Maria Valdmaa heeft haar sporen zowel in het klassieke als het hedendaagse repertoire verdiend. Als solist treedt ze regelmatig op in Europa en de Verenigde Staten. Ze was ook te horen in China en Zuid-Korea. In 2014 won Maria Valdmaa de Michael Oliver Prize en de publieksprijs (Michael Normington Prize) tijdens de Handel Singing Competition in London, en in 2013 won ze de tweede prijs op de Premio Fatima Terzo Baroque Singing Competition in Vicenza, Italië.

Als solist zong zij onder leiding van dirigenten als Laurence Cummings,Tõnu Kaljuste, Thomas Zehetmair, Jos van Veldhoven en Richard Egarr. Als ensemble-zanger werkte zij met ensembles als Il Gardellino, Dunedin Consort,Vox Luminis, Nederlands Kamerkoor, Le Concert Étranger, en Collegium 1704.

Using Format